พระผู้ทรงวางรากฐานสยามสู่ความเป็นประชาธิปไตยเมื่อวันมาถึงวันที่ 23 ตุลาคมของทุกปี ปวงชนชาวไทยต่างพร้อมใจกันน้อมรำลึกถึง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว(รัชกาลที่ 5) หรือ

"พระปิยมหาราช" พระมหากษัตริย์ผู้ทรงเป็นที่รักยิ่งของราษฎร ผู้ทรงนำพาประเทศสยามก้าวข้ามผ่านยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ และวางรากฐานความเจริญก้าวหน้ามาจนถึงประเทศไทยในปัจจุบัน

คำว่า "พระปิยมหาราช" มีความหมายว่า "พระมหาราชผู้เป็นที่รักของปวงชน" ซึ่งมิได้ได้มาเพราะโชคช่วย แต่เกิดจากพระราชกรณียกิจตลอดรัชสมัยที่ทรงทุ่มเทพระวรกายเพื่อความสุขของประชาชนและประโยชน์สุขของบ้านเมืองอย่างแท้จริง

พระราชกรณียกิจสำคัญที่พลิกโฉมหน้าแผ่นดินไทย

1. การเลิกทาสและเลิกไพร่ : คืนอิสรภาพและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

พระราชกรณียกิจที่ยิ่งใหญ่ที่สุดประการหนึ่งคือ "การเลิกทาส" และ "การเลิกไพร่" โดยทรงใช้พระปรีชาสามารถและวิธีแบบชาญฉลาด ค่อยๆ ปรับเปลี่ยนกฎหมายเป็นขั้นตอนตลอดระยะเวลากว่า 30 ปี ทำให้ประเทศไทยสามารถยกเลิกระบบทาสได้สำเร็จโดย "ไร้การเสียเลือดเนื้อ" คืนอิสรภาพและคุณค่าความเป็นมนุษย์ให้แก่ประชาชนชาวไทยนับล้านคน

2. การปฏิรูปโครงสร้างประเทศและการศึกษา

ทรงปฏิรูประบบการบริหารราชการแผ่นดินใหม่ทั้งหมด จากเดิมที่เป็นระบบจตุสดมภ์ มาเป็นการจัดตั้ง "กระทรวง" แบบสากล และกระจายการปกครองสู่ส่วนภูมิภาค นอกจากนี้ยังทรงส่งเสริมการศึกษา โดยเปิดโรงเรียนสำหรับราษฎรทั่วไป และจัดตั้งทุนเล่าเรียนหลวงเพื่อส่งนักเรียนไทยไปศึกษาต่อต่างประเทศ นำความรู้กลับมาพัฒนาชาติ

3. การวางรากฐานสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน

ความสะดวกสบายที่เราใช้กันอยู่ในทุกวันนี้ มีจุดเริ่มต้นมาจากรัชสมัยของพระองค์ทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็น:

• การรถไฟและโทรเลข: ทรงเปิดการเดินรถไฟสายแรก (กรุงเทพฯ - นครราชสีมา) และสร้างระบบไปรษณีย์โทรเลขเพื่อการติดต่อสื่อสาร

• การประปาและการไฟฟ้า: นำระบบไฟฟ้าและการประปานครหลวงเข้ามาใช้เพื่อสุขอนามัยและคุณภาพชีวิตของราษฎร

• การสาธารณสุข: ทรงจัดตั้งโรงพยาบาลศิริราช ซึ่งเป็นโรงพยาบาลหลวงแห่งแรกของประเทศ

4. การวิเทศสัมพันธ์และการรักษาเอกราชของชาติ

ในยุคที่มหาอำนาจตะวันตกเร่งแสวงหาล่าจักรวรรดินิยม รัชกาลที่ 5 ทรงใช้พระปรีชาทางการเมืองและการทูตอย่างชาญฉลาด ทรงเสด็จประพาสยุโรปถึง 2 ครั้ง เพื่อผูกมิตรกับนานาประเทศ และทรงยอมเสียสละดินแดนบางส่วนเพื่อรักษา "เอกราชและอธิปไตย" ของส่วนใหญ่ไว้ ทำให้สยามเป็นเพียงไม่กี่ประเทศในภูมิภาคนี้ที่ไม่เคยตกเป็นเมืองขึ้นของชาติตะวันตก

น้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้

เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันสวรรคต ๒๓ ตุลาคม วันปิยมหาราช

ด้วยพระมหากรุณาธิคุณอันล้นพ้นที่ได้ทรงพระราชทานไว้แก่แผ่นดิน ปวงข้าพระพุทธเจ้าและพสกนิกรชาวไทย ขอร่วมน้อมรำลึกและสำนึกในพระเมตตาคุณอันยิ่งใหญ่ของพระองค์ท่าน ที่ยังคงสว่างไสวอยู่ในใจของคนไทยทุกคนตลอดไป

ข้าพระพุทธเจ้าคณะกรรมการมูลนิธิครอบครัวพอเพียง และ ศูนย์ครอบครัวพอเพียงทั่วประเทศ